Tandarts Implantoloog Frank Post in Gezondheid & Co

 

Net als de behandeling zelf wordt het verdoven bij de tandarts gecontroleerd door de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ). Voor het toedienen van een narcose moeten anesthesisten aan dezelfde regels voldoen als in een ziekenhuis. Tijdens het toezicht gaat de Inspectie uit van normen die de beroepsgroep van tandartsen zelf heeft opgesteld, aldus een woordvoerder. ,,Er wordt dan niet alleen gekeken of het team de richtlijnen volgt, maar ook of men voldoende bekwaam is.”

In de Kliniek Tandheelkunde in Snel geven de patiënten geen kik: het is narcosedag. Iedereen die vandaag in de stoel van Frank Post en zijn collega’s een behandeling ondergaat is volledig onder zeil. De reden? Een grote vrees voor naalden, boren of de tandarts in het algemeen. Zo groot dat een behandeling ‘bij kennis voor deze mensen geen optie is.

De tandarts en zijn assistenten zijn niet alleen. Naast de tandartsstoel staat een anesthesist – met zijn eigen gevolg – die gedurende de hele behandeling de conditie van de in slaap gebrachte patiënt controleert. Het team van anesthesisten is mobiel, het rijdt om de zoveel weken met verdovingsapparatuur langs tandartspraktijken in het Noorden die narcose aanbieden. Dit moet op dezelfde nauwkeurige manier gebeuren als in het ziekenhuis: door gediplomeerde specialisten.

Post kwam ermee in aanraking toen in een praktijk in Duitsland werkte. ,,Daar is het vrij normaal dat volwassenen en kinderen met extreme angst een narcose krijgen. Of mensen met een verstandelijke beperking, bij wie behandeling anders niet mogelijk is.” Terug in Nederland besloot hij om ook narcose aan te bieden. ,, in Duitsland had ik gezien dat je zo mensen kon bereiken die al jaren niet meer bij de tandarts durfden te komen.”

Het viel nog niet mee: Post moest zijn praktijk uitrusten met speciale zuurstofleidingen en een noodstroomaggregaat, zodat het verdovingsproces geen ogenblik kan worden onderbroken. De grootste uitdaging was het overtuigen van de zorgverzekeraars om de narcose te vergoeden. Een behandeling kost een paar honderd euro per uur. ,,In het begin moesten we goed aan de verzekeraars uitleggen waarom zo’n narcose bij sommige mensen het enige alternatief is. En dat we die niet automatisch bij iedereen uitvoeren. Het is hier niet: u vraagt, wij draaiden. Ik heb als tandarts ook een eigen verantwoordelijkheid”.

Praktisch

Een patiënt die niet echt bang is maar zon volledige verdoving wel ‘praktisch’ vindt, brengt Post liever op andere gedachten. ,,Effectief is dan om te vertellen wat het kost.” Zonder angstcomplex vergoedt de verzekeraar de kosten niet snel. Bovendien moet in het gebit wel wat aan de hand zijn alvorens Post de anesthesisten inschakelt. ,,Voor één gaatje doen we het niet. Dan heiligt het doel niet de middelen.”


Bij kinderen die zo bang voor de tandarts zijn dat het onderhoud van hun gebit te ver achterop is geraakt kan een narcose een middel zijn om in één keer alles te saneren. ,,Voor hen is de behandeling anders te ingrijpend. Je wilt niet dat ze daardoor later hun hele leven een traumapatiënt blijven.” Ook mensen met een sterke kokhalsreflex, die normaliter geen behandeling in de mond verdragen, kunnen bij narcose gebaat zijn.

Post heeft de afgelopen drie jaar al enkele honderden patiënten onder narcose behandeld. Toch zijn er in Noord-Nederland niet zo gek veel tandartsen die algehele verdoving aanbieden. Een woordvoerder van Anesthesie Service Nederland, het bedrijf dat in Sneek de mobiele anesthesie verzorgt, zegt dat ook landelijk maar weinig praktijken volgen. ,,Dat komt ook omdat wij niet zomaar met elke tandarts in zee gaan. Er moeten goede afspraken zijn gemaakt met de verzekeraars. Ook als het gaat om wat de tandarts zelf doet aan angstbegeleiding.”

Tussenweg

Er bestaat ook een tussenweg: lachgas. Deze verdovingsmethode, waarbij de patiënt bij bewustzijn blijft, wordt naast de normale plaatselijke verdoving toegepast. Dit kalmeert het lichaam en maakt de behandeling minder vervelend. Lachgas mogen tandartsen bovendien zelf toepassen, mits ze hiervoor een speciale cursus sedatie hebben gevolgd.

Niet alleen narcose, ook het gebruik van lachgas wordt in andere landen veel vaker toegepast dan hier. Waarom de Nederlandse cultuur hierin verschilt is niet duidelijk, feit is wel dat er binnen de Nederlandse tandheelkunde de laatste jaren discussie is over deze vormen van verdoving.

Zo stelt Ad de Jongh, bijzonder hoogleraar angst- en gedragsstoornissen in de tandheelkundige praktijk aan de Universiteit van Amsterdam, dat een narcose bij de tandarts het eigenlijk angstprobleem niet oplost maar alleen verschuift. Hij pleit juist voor gedragstherapie bij patiënten, met behulp van gespecialiseerde tandarts-angst-begeleiders. Daarmee kunnen zij hun angst blijvend overwinnen en zijn ze niet langer afhankelijk van zware verdovingen.

Angstcoach

Het beeld dat tandartspraktijken niets tegen de angst proberen te doen is volgens de Sneker tandarts Frank Post niet altijd terecht. ,,De narcose lost die angst niet op, dat zeggen wij ook. Daarom geldt het binnen onze praktijk als een paardenmiddel. We doen eerst een angstreductietraject met de patiënten. Door met elkaar over de angst te praten en goed uit te leggen wat er gaat gebeuren, is het vaak mogelijk ‘gewoon’ te behandelen.”

Kinderen die onder narcose gaan, krijgen bovendien begeleiding van een speciale jeugdtherapeut die op zoek gaat naar de oorzaak van de angst. Narcose is daarna niet meer nodig, zegt Post.

Zijn Groningse collega Mehrdad Shams liet zich twee jaar geleden zelf bijscholen als coach om patiënten te helpen bij hun angstprobleem. Alleen wanneer zij daaraan zelf behoefte hebben, zegt hij. ,,Dan is het effect het grootst. Maar het oplossen van die angst is soms een langdurig proces, terwijl mensen wél veel pijn hebben in hun gebit. Ik vind dat zij op dat moment de kans moeten krijgen om onder verdoving die pijn te laten bestrijden.”

In de dagelijkse praktijk merkt hij dat veel angstpatiënten na een paar keer lachgas (of narcose) uit zichzelf aangeven dat ze ook zónder willen proberen. ,,Praten en goed luisteren, dat lost veel op. Elke week ontvang ik hier een stuk of vijf angstpatiënten. De meeste hebben uiteindelijk geen sedatie nodig. Daar zijn we trots op.”

 

Lees het artikel in de Leeuwarder Courant.


Om deze website optimaal te laten functioneren gebruiken wij cookies. Voor meer informatie zie ons cookiebeleid.